Obecnie znanych jest ponad 300 aminokwasów, a 22 z nich są zaliczane do aminokwasów białkowych, które wchodzą w skład budowy białek wszystkich żywych organizmów. Aminokwasy pełnią bardzo ważna rolę w organizmie człowieka. Uczestniczą we wszystkich procesach zachodzących w ciele sportowców i są niezbędne do prawidłowej budowy organizmu. Osoby aktywne fizycznie, sportowcy czy kulturyści często zastanawiają się dlaczego  na rynku odżywek i suplementów dla sportowców jest tak wiele produktów zawierających właśnie aminokwasy. Odpowiedź jest bardzo prosta – sportowcy, a zgłasza kulturyści powinni stosować prawidłowa dietę i suplementy, które nie tylko poprawia wyniki i wytrzymałość na treningach ale zwłaszcza sprawią, że wszystkie zmiany zachodzące w organizmie będą bezpieczne.

Aby organizm człowieka prawidłowo funkcjonował musi posiadać prawidłową równowagę aminokwasową. Każdy aminokwas ma inny wpływ na nasz organizm i ich wpływ jest szczególnie doceniany w sporcie.

Aminokwasy pełnia następujące funkcje:

  •          rola regulacyjny – regulują procesy przemiany materii i inne funkcje ustroju,
  •          rola ochronna – chronią przed działaniem drobnoustrojów, wirusów i innych czynników patogennych,
  •          biorą udział w utrzymaniu bilansu wodnego,
  •          wspomagają funkcje naprawcze – szybsze gojenie ran,
  •          rola transportowa – przenoszą przez błony komórkowe różne substancje odżywcze,
  •          pomagają w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej.

Zestawienie głównych aminokwasów w naszym organizmie:

  •          L-Karnityna,
  •          L-Izoleucyna, L-Leucyna, L-Walina,
  •          L-Lizyna,
  •          L-Metionina,
  •          L-Tyrozyna, L-Fenyloalanina, 
  •          L-Treonina,
  •          L-Tryptofan,
  •          L-Arginina,
  •          L-Cysteina,
  •          L-Histydyna,
  •          L-Seryna,
  •          L-Prolina,
  •          L-Glycina,
  •          L- Glutamina, kwas glutaminowy,
  •          L-Asparagina, kwas asparaginowy,
  •          L-Alanina,
  •          Selenocysteina, Pyrrolyzina.

Bardzo często można natknąć się na określenie peptydy, najczęściej właśnie w odniesieniu do aminokwasów. A więc czym są peptydy?

Peptydy (podstawowy składnik białek) - termin ten po raz pierwszy został zaproponowany przez Emila Fishera w XIX w. Jest to określenie grupy związków organicznych posiadających wiązania peptydowe. Powstają w wyniku kondensacji aminokwasów, których rodzaj oraz liczba wpływa na właściwości budowanej cząsteczki. Nawet najkrótsze wiązania peptydowe mają bardzo duże znaczenie biologiczne. Przykładem jest tripeptyd glutation (cząsteczka zbudowana z trzech resztek aminokwasowych kwasu glutaminowego cysteiny i glicyny), którego obecność została stwierdzona w większości żywych komórek.

Peptydy powstałe z dwóch reszt aminokwasowych to dwupeptydy, z trzech – tri peptyd, z czterech tetra peptydy i tak dalej. Peptydy zawierające więcej niż 100 reszt aminokwasowych noszą nazwę białek.

 

Peptydy

 

W efekcie reakcji kondensacji (aminokwasy między sobą reagują) z wytworzeniem wiązania peptydowego powstają właśnie peptydy. Produktem ubocznym jest cząsteczka wody. Z reszt aminokwasów białkowych powiązanych wiązaniami peptydowymi są zbudowane naturalne białka i peptydy.

Hydroliza, czyli reakcja odwrotna do kondensacji polega na rozerwaniu utworzonych wiązań peptydowych i odtworzeniu poszczególnych aminokwasów. W hydrolizie bierze udział woda. Cząsteczki rozpadają się na grupy wodorotlenowe i atom wodoru, potem łączą się z uwolnionymi wiązaniami substancji wielkocząsteczkowej.

Białka – to jedna z najważniejszych grup związków organicznych występujących naturalnie. Białka stanowią budulec wszystkich żywych organizmów oraz biorą udział w wielu złożonych procesach biochemicznych. Białka są najmniej poznaną grupą i do tej pory odkryto tylko niewiele z nich, ponieważ stanowią największą grupę związków chemicznych. Cząsteczki białkowe osiągają bardzo duże rozmiary liczące aż wiele milionów unitów. Unit – jednostka masy atomowej (u), w przybliżeniu równa się masie jednego atomu wodoru.

Właściwości fizyczne:

  •          nie posiadają ściśle określonych temperatur przejść fazowych,
  •          ulegają denaturacji,
  •          ich roztwory wykazują cechy roztworów koloidalnych.

Białka dzielimy na:

  •          białka proste – rozpuszczają się w wodzie i rozcieńczonych roztworach soli. Znajdują się w surowicy krwi, limfie, jajach, nasionach roślin strączkowych i zbóż.
  •          białka złożone – zbudowane z aminokwasów oraz innych części niebiałkowych: kwas fosforowy, cukier, jony metalu i tłuszcze.

 

aminokwasy

 

Aminokwasy – to związki organiczne, dwufunkcyjne, których cząsteczki zawierają przynajmniej jedną grupę karboksylową –COOH oraz przynajmniej jedną grupę aminową –NH2. Grupy te determinują właściwości chemiczne aminokwasów. Aminokwasy dzielimy na:

  •          białkowe i niebiałkowe,
  •          egzogenne i endogenne,
  •          glikogenne i ketogenne,
  •          α-aminokwasy i o nietypowej budowie,
  •          alifatyczne, aromatyczne i heterocykliczne, 
  •          niepolarne i polarne,
  •          kwasowe, zasadowe i obojętne.

Najprostszym aminokwasem jest pochodna kwasu octowego (kwas aminooctowy) inaczej zwany glicyną.